Gegevens Polderpark

Ontwerper: Hein van Delft

Opdrachtgever: Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders

Ligging: Almere Buiten

Oppervlakte: 35 ha; lengte 1900 meter, breedte variërend van 120 tot 300 meter

Jaar van ontwerp: 1980-1988, gefaseerd

Jaar van aanleg: 1983-1989, gefaseerd

Opgenomen voorzieningen: Grasvelden, laagte-vegetatiegebied, struwelengebied, aanlegplaats, visplaatsen, voetbal, tennis, volkstuinen, schoolwerktuinen, dierenweide, speelobjecten, sporthal, scholengemeenschap, buurthuis, basisschool.

Karakteristiek: Door de contrasten tussen open polderlandschap, waterrijk laagte-vegetatiegebied en bos wordt het landschap dat de stad omgeeft daarbinnen ervaarbaar gemaakt.

(Het nieuwe stadspark, opvallende vormen en pakkende scenario’s, Rotterdam 1991)

 

Het ontwerp

Het park is opgebouwd uit karakteristieken zoals ze in de polder voorkomen, zoals de bossfeer, de sfeer van het polderlandschap en de sfeer van de openheid van de polder. Middelen daarvoor zijn bos, langgerekte ruimtes, bomen in rijen, gras, sloten en een bijpassende sortimentskeuze.

 

Het beeld van het park wordt bepaald door een begrenzing van rijen populieren, samen met een gracht of sloot. De ruimtes in het park worden gevormd door houtwallen, ook begeleid door een sloot. Voor de verschillende functies en bestemmingen binnen deze landschappelijke structuur is slechts gebruik gemaakt van laagblijvend struweel. De buitenranden van het park zijn meer open, de binnenste delen meer verdicht. De aanwezigheid van houtwallen, sloten, hogere en lagere delen en riet- en moerasvegetaties leggen de nadruk op de natuurbeleving in het park.

 

Van groot belang in de opbouw van Almere Buiten zijn de dwarsrelaties tussen de buurt en de groenstructuur. Dit wordt bereikt door doorlopende lijnen die zoveel mogelijk begeleid worden met diverse functies, zoals een scholengemeenschap, een dierweide.

De randen van park en buurt hebben een belangrijke rol gekregen in de opbouw van de plannen. Vooral in de open-park situaties zijn openbare voorkanten van woningen gericht naar het park, in veel gevallen in combinatie met de buurtontsluitingswegen. (Ervaringen met het ontwikkelen van een groenstructuur in Almere-Buiten,Van Delft 1989)

 

De erkenning

“Niet alleen door ontwerpers maar ook door bestuurders is het park herontdekt als een stedelijke voorziening die de attractiviteit van de stad kan vergroten. De nieuwe parken met hun uitgesproken vormgeving worden ingezet om de gehele stad of delen ervan te profileren. En waarom ook niet? Parken kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de identiteit van de stad. Wat is New York zonder het Central Park, Londen zonder Hyde Park en Amsterdam zonder het Vondelpark?” (De directeur van het Nederlands Architectuurinstituut, Adri Duivesteijn, bij de tentoonstelling en het boek ‘Het nieuwe stadspark, opvallende vormen en pakkende scenario’ s’. De tentoonstelling werd gehouden in het Nederlands Architectuurinstituut van 16 november 1991 tot 9 februari 1992.)

Polderpark 30 jaar

In 2013 is het 30 jaar geleden dat met de aanleg van het Polderpark werd begonnen.

 

Het eerste openbare park van moderne snit is in de jaren veertig van de 19de eeuw in Birkenhead bij het toen explosief groeiende Liverpool aangelegd. Nieuw daaraan was dat het een projectontwikkeling was waarbij een deel van het terrein werd bebouwd met woningen die met hun voorzijde naar het park waren gekeerd. Via een door het park lopende weg en toegangspaden was het park door de bewoners te bereiken. In het park waren verschillende voorzieningen aangebracht. Het park was opgebouwd uit de karakteristieken van het landschap van buiten de stad.

 

Een decennium later toen men in New York plannen had voor de aanleg van een stadspark is men in Birkenhead komen kijken en heeft de ideeën die aan het ontwerp ten grondslag lagen overgenomen en op basis daarvan Central Park aangelegd.

 

De ontwerper van het park in Birkenhead was Joseph Paxton, de man die ook het beroemde Crystal Palace in Londen heeft ontworpen waar in 1851 de Wereldtentoonstelling heeft plaatsgevonden.

 

Het ontwerp van het Polderpark staat in een rechtstreekse traditie van Birkenhead en Central Park ook hier zijn al in het ontwerp alle voorzieningen opgenomen, is het landschap van de polders op schaal in de stad gebracht en lopen er een weg en paden vanuit de woonbuurten het park in. Het Polderpark is uniek in Nederland.